- Venko Gligorov
- 4 days ago
- 6 min read
(Овој блог пост е изработен врз основа на јавно достапни информации од Управата за јавни приходи (УЈП), интервјуа со менаџментот на УЈП, мислења на финансиски експерти, искуства од други земји на Балканот и Европа, како и нашата експертиза во API интеграции, EDI размена и имплементација на Microsoft Dynamics 365 Business Central во 10 земји досега, вклучувајќи и македонска локализација. Бидејќи проектот е во тек, дел од информациите може да се променат со текот на времето. За најнови практични совети и импликации, следете ги нашите објави на веб-страницата на Логин Системи.)
Зошто е‑Фактура е game‑changer за Македонија?
е-Фактурата во Македонија претставува нова ера во деловната комуникација и усогласеност со УЈП.
Клучни придобивки за компании и сметководители
Наместо хартиени документи, физичка достава и двојно внесување, компаниите добиваат систем кој овозможува:
Автоматска размена на податоци со УЈП во реално време.
Валидирани фактури со EUID - гаранција за автентичност и следливост.
Елиминирање на трошоци за печатење и транспорт - нема потреба од лице кое носи фактури до сметководителот.
Побрза подготовка на ДДВ пријави и подобра контрола на обврските.
За сметководителите, ова значи нова дисциплина: работа со дигитални документи, автоматски статуси и можност за консултативни услуги со повисока вредност.Компаниите што ќе се подготват навреме ќе имаат конкурентска предност - оние што ќе чекаат, ќе се соочат со хаос и дополнителни трошоци.
Важни временски рамки и фазност
Фазноста на проектот за еФактура на УЈП е клучна за планирање на ERP интеграција и API поврзување.
Q1 2026: започнува пилот програмата со избрани компании за тестирање на е‑Фактура преку портал и API интеграција.
Q2 2026: се очекува да стане достапна клиентска апликација (десктоп/web) која ќе им олесни на компании без сопствен ERP систем лесен пристап до е‑Фактура преку интерфејс на УЈП.
Q3 2026: задолжителна примена за B2G трансакции (бизнис кон државни институции). За останатите компании, користењето е опционално во оваа фаза.
Следни фази (2027 и понатаму): постепено проширување на опфатот кон B2B и малопродажба (retail), со целосна интеграција за сите даночни обврзници во наредните години.
Од хартија до дигитално: како се менува процесот
Преминот од хартиени фактури кон еФактура во Македонија значи целосна дигитализација и автоматизација на процесите.
Долги години фактурите значеа печатење, потпис и физичка достава до сметководителот - често еднаш неделно, со дополнителни трошоци за време и транспорт.
Во поново време, многу компании преминаа на праќање PDF фактури по е‑пошта, а некои дури ги потпишуваат електронски и ги нарекуваат „е‑Фактури“.
Но важно е да се нагласи: овие PDF документи, иако дигитално потпишани, не се е‑Фактури според новиот систем на УЈП. Новата е‑Фактура е структурирана датотека (JSON формат), со квалификуван дигитален потпис и верификација од УЈП, која добива единствен идентификациски број (EUID). (JSON формат - структуриран формат кој овозможува автоматска обработка и интеграција)
Со новиот систем, внесувањето на фактурите во УЈП ќе се прави преку:
Веб портал (слично на е‑ПДД),
Бесплатна мобилна апликација,
API интеграција со ERP систем, или
Middleware решенија за автоматска размена на податоци.
Оваа разлика е клучна за компаниите и сметководителите: PDF фактурите нема да бидат доволни за усогласеност со новите правила.
Со е‑Фактура, овластено лице од компанијата креира документ (фактура, испратница, кредитно одобрение или времен документ) во својот ERP или систем за фактурирање. Потоа:
Документот се трансформира во структурирана форма (JSON формат) - ова е клучната разлика од PDF, бидејќи овозможува автоматска обработка и интеграција.
Се потпишува со квалификуван дигитален сертификат - гаранција за автентичност и правна важност.
Се испраќа до УЈП преку портал, мобилна апликација или API интеграција - каде се врши техничка валидација.
УЈП доделува единствен идентификациски број (EUID) и потврдува статус (прифатена, одбиена, откажана).
Сметководителот добива пристап до валидирани фактури со EUID - без ризик од изгубени документи, со целосна следливост и можност за автоматско книжење.
Овој процес е основата на новата деловна дисциплина: нема повеќе физичка достава, нема двојно внесување, а сите документи се централизирани и проверени.
Што се менува за бизнисите и сметководителите (Case Study)
Овој пример покажува како трговска компанија и сметководствено биро можат да го оптимизираат процесот со еФактура и ERP интеграција.
Денес
„Алфа“ креира фактури во свој систем, ги печати и еднаш неделно ги носи физички до „Бета“. Ова значи трошоци за време, транспорт и ризик од изгубени документи. „Бета“ повторно ги внесува во својата апликација, што носи двојна работа и можност за грешки.
Утре, со портал на УЈП
„Алфа“ креира фактура во својот систем, потоа рачно ја внесува во порталот на УЈП. „Бета“ ги гледа потврдените фактури и прави книжење по EUID.
✅ Предност: централизирана архива и сигурност.
❌ Недостаток: двојно внесување, зголемен оперативен напор, ризик од грешки.
Утре, со ERP интеграција
„Алфа“ креира фактура само еднаш - во ERP. Се испраќа автоматски преку API до УЈП, добива статус и EUID, кој се снима назад во системот. „Бета“ има пристап до валидирани фактури во реално време, без повторно внесување.
☑️ Резултат: елиминирање на физичка достава, намалување на трошоци, побрзо затворање на месецот, целосна следливост и автоматско усогласување со ДДВ.
Микро и мали фирми наспроти средни и големи компании
Микро и мали фирми:
За фирми со мал број фактури месечно, бесплатната веб и мобилна апликација од УЈП е практично решение. Овозможува пристап до е‑Фактура без дополнителни трошоци за ERP системи. Но, дури и за микро фирмите, ќе биде потребна обука за користење на апликацијата и разбирање на новите правила за дигитален потпис и EUID.
Средни и големи компании:
Компании со стотици или илјадници фактури месечно се соочуваат со сосема поинаква реалност. За нив, користење на портал или мобилна апликација значи огромен оперативен товар и ризик од грешки. Затоа, интеграцијата преку API со ERP систем е клучна за:
Автоматизација на процесите - фактурите се креираат еднаш и автоматски се испраќаат до УЈП.
Намалување на трошоци - нема потреба од дополнителен персонал за рачно внесување.
Контрола и следливост - статусите и EUID се враќаат во ERP, достапни за извештаи и ревизија.
Подготвеност за идни дигитални стандарди - интеграцијата овозможува лесно прилагодување на нови регулативи.
За средни и големи компании, API интеграцијата со ERP како Microsoft Dynamics 365 Business Central е најбрз и најсигурен пат кон усогласеност.
CEO перспектива:
Ова не е само ИТ проект - тоа е стратегиска промена. Влијае на финансискиот тек, на усогласеноста со закони, на оперативната ефикасност и на односите со сметководителите. Компаниите што ќе инвестираат навреме во интеграција ќе имаат конкурентска предност и ќе избегнат хаос кога е‑Фактура ќе стане задолжителна.
Како да се подготвите (компании и сметководители)
Компании
Подготовката за е‑Фактура не е само ИТ задача - тоа е стратегиска промена. CEO и CFO треба да:
Анализираат тековни процеси: колку фактури месечно, колку време и ресурси се трошат за физичка достава и двојно внесување.
Планираат буџет за интеграција или middleware, обуки и тестирање.
Уредат мастер-податоци (купувачи, артикли, даночни групи) за да одговараат на новите правила.
Дефинираат правила за исправки: сторно, кредитни белешки, референтни врски.
Воспостават контроли: пред-испорака (валидирање), по-испорака (следење статуси), месечен close (усогласување со ДДВ).
Сметководствени бироа
Е‑Фактура е можност да се понудат нови услуги:
Структурирана размена на податоци (CSV/JSON) наместо PDF.
Контролни листи за статуси: примена, потврдена, одбиена, откажана.
Аларми за одбиени фактури за навремени корекции.
Стандардизација на шаблони за исправки за да се избегнат даночни недоследности.
Консултативни услуги: подготовка на интеграција, чистење на податоци, тест сценарија.
Обучување на клиентите за новиот систем.
Автоматизација на затворање по период: споредба EUID ↔ ERP, усогласување со банкарски извештаи.
Најбрзиот пат: Business Central + LSM API Integration App
За компаниите што сакаат да избегнат двојно внесување и евентуални потешкотии од различна природа со користење на портал, најсоодветното решение е Microsoft Dynamics 365 Business Central во комбинација со LSM API Integration App.
Зошто Business Central?
За средни и големи компании, API интеграцијата со ERP како Microsoft Dynamics 365 Business Central е најбрз и најсигурен пат кон усогласеност.
ERP систем кој е локализиран за Македонија преку нашите сертифицирани апликации на Microsoft AppSource.
Поддршка за македонски јазик, даночни правила, ДДВ и локални регулативи.
Интеграција со сите основни модули: финансии, продажба, набавка, складишта.
Зошто LSM API Integration App?
Апликацијата веќе е имплементирана кај компании кои имаат API интеграција со Ананас, ПакетМК, МикМик и WooCommerce.
Сега ја надградуваме со поврзливост кон системот на УЈП за е‑Фактура, што значи автоматска размена на документи без рачно внесување.
Поддршка за реално време: статуси, EUID, потврди и известувања директно во Business Central.
Безбедност и усогласеност со локалните стандарди.
Портфолио на македонска локализација:
За целосно искуство, LSM API Sales and Shipping Agents Integration App за Business Central, работи најдобро со нашите други апликации:
Со оваа комбинација, компаниите добиваат:
✔ Еднократно креирање на фактури во ERP ✔ Автоматска испорака до УЈП и враќање на статуси ✔ Централизирана контрола и извештаи ✔ Подготвеност за идни дигитални стандарди
Повик за акција
е‑Фактура е голем проект кој ќе влијае на вашите процеси, трошоци и усогласеност. Не чекајте до последен момент - подгответе се навреме!
👉 Резервирајте бесплатна 1-на-1 консултација пред крајот на Q1 2026 за да бидете подготвени за почетокот на еФактура:
Проценка на вашата спремност за е‑Фактура
План за интеграција со Microsoft Dynamics 365 Business Central
Надградба со LSM API Integration App за автоматска поврзаност со УЈП
Контактирајте не’ денес и осигурете си конкурентска предност!
---
За Венко Глигорoв
Венко Глигорoв е основач и консултант во Логин Системи, специјализиран за имплементација на ERP решенија, API интеграции и дигитална усогласеност. Со повеќе од една деценија искуство, има реализирано успешни проекти со Microsoft Dynamics 365 Business Central во 10 земји, со фокус на локализација, автоматизација и оптимизација на деловни процеси.
За Логин Системи
Логин Системи е сертифициран Microsoft партнер и консултантска компанија со седиште во Скопје. Нуди целосни решенија за Microsoft Dynamics 365 Business Central, вклучувајќи македонска локализација и API интеграции, достапни на Microsoft AppSource. Со експертиза во финансии, трговија и производство, Логин Системи им помага на компаниите да постигнат усогласеност, ефикасност и долгорочен раст преку ERP имплементации и автоматизација.
Comments